1. Chấn thương bụng kín là gì?

Chấn thương bụng kín là thương tích gây tổn thương đến các cơ quan trong bụng cần cấp cứu ngoại khoa ngay. Dấu hiệu nhận biết qua cơn đau bụng, sờ bụng cứng và bầm tím bên ngoài vùng bụng, các thương tổn bên trong thường phức tạp khó chẩn đoán nếu không kịp thời điều trị sẽ gây hậu quả gây mất máu nặng và nhiễm trùng.

chấn thương bụng kín là gì?

Sau khi tai nạn xảy ra các chấn thương ở vùng bụng ảnh hưởng đến các nội tạng bên trong

2. Nguyên nhân chấn thương bụng kín

Những nguyên nhân chiếm tỷ lệ cao trong việc gây chấn thương bụng kín như:

- Tai nạn giao thông: chiếm tỷ lệ cao nhất trong chấn thương bụng kín, đai an toàn giúp giảm hạn chế chấn thương đầu và ngực nhưng đối với vùng bụng lại là mối đe dọa nhất là tụy và ruột. Trẻ em thường bị chấn thương do tập đi xe đẹp hoặc thắt lưng an toàn không phù hợp.

- Tai nạn lao động: không mặc đồ bảo hộ lao động khi tham gia công trình xây dựng hoặc cơ sở lao động không đảm bảo an toàn cho người lao động để xảy ra các tai nạn chấn thương.

- Tai nạn thể thao: vận động viên, người tập thể thao, trẻ em học thể thao đều có thể gây ảnh hưởng đến lách và thận.

- Tai nạn trong sinh hoạt.

- Bị bắn hoặc đâm trúng vùng bụng.

Nguy cơ cao bị chấn thương bụng kín

Bất kỳ đối tượng nào cũng có thể gặp chấn thương vùng bụng, đa số thuộc các nhóm:

- Người tham gia giao thông không đảm bảo an toàn khi lái xe, lạng lách, đánh võng,...
- Người tuổi lao động.
- Trẻ nhỏ.
- Những người chơi thể thao mạnh.

3. Triệu chứng, biểu hiện chấn thương bụng kín

Những dấu hiệu ban đầu của chấn thương bụng bao gồm:

Đau quanh bụng thường gặp nhiều nhất ở các đối tượng bị sau khi xảy ra tai nạn.

- Buồn nôn và nôn: dịch nôn có thể có máu hoặc không.

- Sốt.

- Có thể có máu trong nước tiểu.

- Tình trạng nặng: sốc mất máu, da xanh nhợt, vã mồ hôi, rối loạn tâm lí.

Bất cứ chấn thương sau khi va chạm đều cần phải được theo dõi trong những ngày đầu vì ở một số bệnh nhân triệu chứng "kín" không phát hiện được. Phát hiện sớm và cấp cứu kịp sẽ hạn chế được biến chứng ở các cơ quan nội tạng như thủng dạ dày, gan, lách, thận,... và giảm nguy cơ tử vong.

triệu chứng chấn thương bụng kín

Đau bụng và nôn và triệu chứng điển hình của chấn thương bụng kín

4. Điều trị chấn thương bụng kín

Phương pháp chẩn đoán chấn thương bụng kín

Thăm khám lâm sàng:

- Hỏi tình trạng bệnh nhân sau khi tai nạn tỉnh táo hay hôn mê.

- Hỏi về hoàn cảnh xảy ra tai nạn.

- Nhìn: quan sát tìm vị trí tổn thương.

- Sờ: tìm dấu hiệu phản ứng thành bụng hoặc co cứng tự nhiên của thành bụng.

- Gõ: vùng gan (mất vùng đục trước gan), gõ vùng hai hố chậu nghe tiếng đục.

- Khám trực tràng, âm đạo.

- Khám lồng ngực, hô hấp.

- Khám tổng quát tất cả các cơ quan còn lại tránh để sót chấn thương.

Xét nghiệm cận lâm sàng:

- Chụp cắt lớp vi tính: cho những hình ảnh có giá trị trong tổn thương nội tạng.

- Chụp X-quang bụng đứng không chuẩn bị: giúp bác sĩ tìm hơi tư do, dịch tự do trong ổ bụng, tổn thương gan, lách.

- Siêu âm bụng.

- Xét nghiệm máu.

Phương pháp điều trị chấn thương bụng kín

Theo dõi:

- Chỉ định cho bệnh nhân không mổ.

- Theo dõi huyết áp, mạch đập, nhiệt độ, tâm - thần kinh.

- Theo dõi tình trạng bụng: đau bụng, mềm hay phản ứng.

- Thăm khám trực tràng.

- Kiểm tra các kết quả cận lâm sàng.

Điều trị phẫu thuật:

- Bác sĩ chỉ định mổ trong trường hợp vỡ tạng, tràn máu ổ bụng, vỡ tạng rỗng, vỡ tạng đặc.

- Gây mê toàn thân.

- Đường mổ: đường trắng giữa trên dưới rốn.

- Tìm vị trí thương tổn.

- Xử lí tổn thương gan: khâu câm máu, cắt phần gan không điển hình.

- Xử lí tổn thương lách: khâu cầm máu lách, cắt lách bán phần hoặc bán phần.

- Tổn thương tụy: cầm máu, cắt phần tụy, nối phục hồi ống tụy.

- Tổn thương thận: cắt thận bán phần hoặc toàn phần.

- Xử lí mạch máu mạc treo ruột: khâu nối phục hồi lưu thông, cắt đoạn ruột hoại tử.

- Xử lí bàng quang: khâu phục hồi và dẫn lưu.

- Xử lí dạ dày: khâu tín tổn thương.

- Xử lí ruột non: khâu lỗ thủng, cắt xén và khâu lỗ thủng, cắt đoạn ruột non và nối ruột phục hồi lưu thông tiêu hóa.

- Xử lí ruột già: khâu kín tổn thương và làm hậu môn nhân tạo.

5. Phòng ngừa chấn thương bụng kín

Một số biện pháp chủ động giúp phòng ngừa chấn thương bụng kín:

- Tránh các chấn thương giao thông: không lái xe sau khi đã uống bia rượu, đội mủ bảo hiểm, thắt dây an toàn, đi đúng luật, không lạng lách đánh võng trên đường, học luật giao thông,...

- Phòng tránh tai nạn lao động: mặc đồ bảo hộ lao động, thực hiện đúng kỹ thuật lao động.

- Không gây gổ đánh nhau.

- Cha mẹ cần để ý con nhỏ chưa ý thức được các vật nhọt, sắc.

- Khi gặp tai nạn chấn thương bụng kín cần đến ngay cơ sở tế để kiểm tra kịp thời cấp cứu.